Yazarlar

Yaşar Süngü
Yaşar Süngü
Gazali'ye göre iyi bir insan ve iyi bir iş adamı olmanın altı maddesi
11:56, 22 Haziran 2016 Çarşamba

Gazzâlî, Kimya-i Saadet adlı eserinde şöyle der: “Beden kalbin ülkesidir. Bu ülkede kalbin birçok askeri vardır. Kalb ahiret için yaratılmıştır.

Allah'ı tanımak onun yarattıklarını bilmekten geçer.

İnsanın bâtınında yer alan sıfatların, bazısı yırtıcı hayvanlara, bazısışeytanlara ve meleklere ait sıfatlardır.

Bu saydığımız sıfatların her birinin gıdası farklıdır.

Hayvanın gıdası yemek, uyumak ve çiftleşmektir.

Yırtıcı hayvanların gıdası mutluluğu parçalamak, saldırmak ve öldürmektir.

Şeytanların gıdası aldatmak, hile ve kötülükdür.

Meleklerin gıdası Allah'ın cemalini müşahadedir.

İnsan bunları bilmezse doğru yolu bulamaz.

*

Son yüzyılın alimi Said Nursi de insanın iç ve dış 10 duyusundanbahseder:

Dış duyular: Göz, kulak, burun, dil ve doku.

İç duyular: Akıl, kalp, ruh, vicdan ve latife.

Ona göre de vicdan, manevi alemlerin esası ve haritasıdır.

Hem ahlaki değerlerin, hem doğruluğun ana üssü gibidir.

İnsan yanılsa bile, vicdan yanılmaz.

*

Peki Gazzâlî kimdir?

Büyük Selçuklu Devleti devrinin İslam âlimi, filozofu, mutasavvıfı ve müderrisi. Kitapları birçok Batı diline çevrildi.

Eyyühe'l Veled adlı kitabı UNESCO tarafından 1951'de Fransızca'ya, İngilizce'ye ve İspanyolca'ya tercüme etdirildi ve bunun gibi birçok kitabı çeşitli dillere çevrilerek basıldı.

Gazzâlî, risale ve reddiyeleri ile birlikte
500'e yakın kitap yazdı, ancak günümüze kadar ulaşan eserlerinin sayısı 75.

İhya-i Ulumi'd-din, Gazzâlî'nin en çok bilinen ve en büyük eseri. İslam dünyasında en çok okunan kitap.

*

Gazzâlî'nin yaşadığı dönemde (1058-1111) İslam âleminde siyasî ve fikrî büyük bir karmaşa hakimdi.

Günümüze çok benzeyen bir dönem olduğu için Gazali'yi iyi tanımamız lazım.

Bağdad'da Abbasi halifelerinin gücü zayıflarken Büyük Selçuklu Devleti'nin sınırları genişliyor ve nüfuzu artıyor.

Mısır tahtında Şiî-Fâtımî hanedanı var. Avrupa'da ise Endülüs Emevi Devleti geriliyor.

İlk Haçlı Seferi de Gazzâlî döneminde yapılmış. Gazzâlî 40 yaşında iken Antakya haçlılarca kuşatılmış, bir yıl sonra da Kudüs ele geçirilmiş.

Hasan Sabbah ve Ömer Hayyam da Gazzâlî ile aynı çağda yaşayan tanınmış kişiler.

*

Gazali, insana dair yedi ahlaki hususa işaret ediyor ve şöyle sıralıyor:

İnsan dilencilik yapmamalı ve başkalarına muhtaç şekilde yaşamamalı.Çalışan kişi yaptığı işte toplumsal faydayı gözetmeli. İş yaparken vakit namazlarını kaçırmamalı. İşinin başında da Allah'ı unutmamalı.Yeteri kadar kazanınca, dünya işini bırakıp “ahiret ticareti”neyönelmeli. Sadece haramdan sakınmakla yetinmemeli, şüphelişeylerden de sakınmalı. Kalbine danışmalı, onun fetvasını da almalı. İş ilişkisinde bulunduğu herkesle arasında geçen işlemleri kontrol etmeli. Çünkü kendisi kontrol edilmekte ve ilerde hesaba çekilecek. «

Gazali'ye göre iyi bir insan ve iyi bir iş adamı olmanın altı maddesi var:

* Aşırı kâra kaçmamak

* Fakir ve zayıflarla alışverişte onlar lehine fedakarlıkta bulunmak

* Bedelin ve borçların ödenmesinde kolaylık sağlamak

* Borç ödemede kolaylık

* Akitten (sözleşme) dönme isteğinin kabul etmek

* Fakirlere geri almamak üzere veresiye mal vermek

Ona göre bir maldan belirli bir oranın üzerinde kâr elde etmek hukuken meşru olsa bile ahlâken meşru görülmez.

Hatta alışverişte adalet şartlarına riayet eden satıcının bile aşırı kâr sağlaması zulümdür.

Gazali'ye göre malı az bir kârla ama pek çok miktarda satmak bereketin kaynağıdır. Buna örnek de...

YAZININ TAMAMI İÇİN TIKLAYIN

 


Bu haber için yorum yapmak istiyorum!




Safa Mürsel
Safa Mürsel
11:29, 16 Şubat 2016 Salı
  Bir devlette kanun yapma yetkisinin meclise ait olması, o kanunu uygulama yetkisinin hükümete bırakılması ve adaletin yargı eliyle karşılanması kuvvetler ayrılığı olarak tanımlanıyor. Batı...
Mahmut Çetin
Mahmut Çetin
23:33, 16 Şubat 2016 Salı
1.Pomaklar’a ikili tezgah HDP bileşenlerinden en şaşırtıcı hareketlerden biri Demokratik Pomak Hareketi … Pomaklar , Bulgaristan ve Yunanistan sınırları içinde yaşayan Müslüman bir halk. Pomaklar üzerinde bütün güç...
İbrahim Ethem Gören
İbrahim Ethem Gören
16:51, 24 Haziran 2016 Cuma
Hamiş Sondevir’deki köşemde medeniyetimize ait değerlere sahip çıkan koleksiyonerleri zaman zaman misafir etme niyetimdeyim. Bu cümleden olarak ülkemizin önde gelen hat sanatı koleksiyonerlerinden Sami Tokgöz ’ün hat merakını...
Fevzi Öztürk
Fevzi Öztürk
15:52, 22 Nisan 2014 Salı
Ekonomimizin balans ayarcılarının başı olan patronlar kulübü TÜSİAD zaman zaman görüşlerini açıklar ve büyük kıyamet kopar. Bazen bu görüş sözlü olur, bazen de hazırlatılan bir rapor....